"Χίμαιρα". Ποιητική συλλογή.

 

Μετάφραση στα αγγλικά από τον Brian Sneeden.

Δημοσιεύτηκε από τις New Directions, 2024.

 

Χάραξη εξωφύλλου : Pablo Decan.

 

Στη δεύτερη συνεργασία της με τις εκδόσεις New Directions, η Φοίβη Γιαννίση παρουσιάζει το όραμά της για μια χιμαιρική ποιητική που συνταιριάζει αρχειακές καταγραφές πεδίου, κρατικά αρχεία και αρχαία κείμενα. Στον πυρήνα της Χίμαιρας βρίσκεται μια τριετής επιτόπια έρευνα για τις κτηνοτροφικές πρακτικές των Βλάχων, ενός λαού της Βόρειας Ελλάδας και των νότιων Βαλκανίων που μιλά τη δική του γλώσσα και ασκεί τη μετακινούμενη κτηνοτροφία. Στα ποιήματα αυτά, καθημερινές δραστηριότητες όπως το κούρεμα των προβάτων και η βόσκηση συνυφαίνονται με αποσπάσματα συνομιλιών, προφορικής παράδοσης και τραγουδιών, εντάσσοντας μια ευρύτερη αφήγηση γύρω από αυτή την αρχαία συνύπαρξη ανθρώπων και ζώων. Μέσα από την ποίηση και την επιτόπια έρευνά της, η Γιαννίση διαμορφώνει μια μυθοϊστορική σύνδεση ανάμεσα στη μεταμόρφωση και την εκφορά του λόγου· μια τολμηρή σύνθεση που, όπως έγραψε η ελληνική εφημερίδα Καθημερινή, αποτελεί «ένα τολμηρό επίτευγμα: μια μελέτη όπου ποιήματα και άλλα κείμενα, άλλες φωνές, εκτίθενται και συνδιαλέγονται».

«Η Γιαννίση μετατρέπει το καθημερινό σε μαγικό· τα ποιήματά της αντιστέκονται στη φθορά της παρούσας στιγμής.»
— Publishers Weekly

«Η Γιαννίση ανήκει αναμφίβολα στην πρωτοπορία των μεγάλων ποιητών, για τους οποίους η αυτογνωσία και η ειλικρίνεια έχουν γίνει δεύτερη φύση.»
— Sjón, World Literature Today

«Από μία από τις πιο συναρπαστικές και καινοτόμες ποιητικές φωνές της σύγχρονης Ελλάδας έρχεται αυτή η χορική Χίμαιρα, ένα ποίημα-ζώο, αιώνια υφασμένο, συγκεντρωμένο από τις κατσίκες και τους βοσκούς που τις οδηγούν μέσα σε μια αρχαία, διαειδική συμφωνία.»
— Eleni Sikelianos

«Μια οικεία και βαθιά γυναικεία οπτική πάνω στη γλώσσα και την αναγέννηση.»
— Jessica Au, The New York Times

Η Φοίβη Γιαννίση γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964 και είναι συγγραφέας οκτώ ποιητικών βιβλίων, ανάμεσά τους και το Homerica (που η Anne Carson επέλεξε ως ένα από τα αγαπημένα της βιβλία για το 2017 στο The Paris Review). Είναι καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Ο Brian Sneeden είναι ποιητής, λογοτεχνικός μεταφραστής και επιμελητής.

 

 

https://lareviewofbooks.org/article/a-world-bent-toward-degradation :

...«Μια ανθρώπινη ζωή: αν κάποιος κρατούσε ημερολόγιο από την ημέρα που γεννήθηκε μέχρι την τελευταία μέρα, θα έλεγε, έζησα. Πώς θα μπορούσες να διαφωνήσεις με αυτό; Δεν θα μπορούσες να πεις «ω, έζησαν έτσι ή είχαν αυτή τη συγκεκριμένη ζωή». Όχι. Είναι μεγαλύτερο από αυτό». Αυτά είναι τα λόγια του θείου Γιάννη, μιας από τις 53 φωνές στο βιβλίο, ενός 70χρονου βοσκού κατσικιών από την πόλη της Αετομηλίτσας. Ίσως είναι ο αφορισμός του που -από τις πολλές υπέροχες στιγμές του βιβλίου- θα κρατήσω περισσότερο μέσα μου: ζούμε αόριστες ζωές. Ζωές που, με τις κινήσεις τους, τις βιαιότητές τους, τις συγκομιδές τους, συμβαδίζουν, χωρίς να απαιτούν, τελικά, κανέναν πραγματικό χαρακτηρισμό. «Είναι μεγαλύτερο από αυτό», μας υπενθυμίζει ο Γιάννης. Μιλάει, νομίζω, για μια ζωή της οποίας ο απώτερος σκοπός είναι να βιωθεί, μια ζωή που διαφεύγει από τα ποιοτικά αρχεία. Μια ζωή που δεν είναι φτιαγμένη από λέξεις.

 

Αν το βιβλίο εκφράζει κάποια ηθική κάποιου είδους, αυτή είναι σίγουρα η έντονη αίσθηση κυριαρχίας που έχουμε πάνω στα ζώα στη ζωή μας:

 

η διαίρεση των πάντων όπως αντιστοιχεί στις ανθρώπινες ανάγκες.
η διαίρεση του χρόνου όπως αντιστοιχεί.
η διαίρεση του χώρου, του χρόνου, της εργασίας, της χρησιμότητας
όπως αντιστοιχεί στις ανάγκες τους.
εργοστάσιο ή στρατόπεδο εργασίας.

 

Πρόκειται για μια άξια ηθική εξέταση, την οποία πραγματοποίησε η Γιαννίση με μεγάλη αποτελεσματικότητα και προσοχή. Στο κέντρο του ποιητικού πλαισίου της Γιαννίσης, συναντά κανείς μια σοβαρή και λαμπερή έρευνα για τη σχέση ανθρώπου-ζώου. Κι όμως, με συγκινούν περισσότερο οι αδέσποτες στιγμές αυτού του βιβλίου, τα γεγονότα στο περιθώριο του πλαισίου, η στιγμιαία βουτιά του βιβλίου στην εξομολόγηση, τη φιλοσοφία και τη φαντασμαγορία. Από όλα τα λυρικά θραύσματα της Γιαννίσης. «Τι κουβαλάς πάνω σου όταν φεύγεις;» θέτει ένας ανώνυμος ομιλητής σε έναν άλλο, σε μια σκηνή χωρίς πολλά συμφραζόμενα ή προσανατολισμό. «Το σκοτάδι μου. Το δικό μου κομμάτι σκότους», επιστρέφει η δεύτερη φωνή. Στο τέλος ενός άλλου ποιήματος: «Μπορείς να ακολουθήσεις ένα όνειρο μόνο μέχρι εδώ». Νομίζω ότι χάρη σε αυτές τις αναχωρήσεις το βιβλίο επιτυγχάνει την πραγματική του μορφή, την πραγματική του κατάσταση χίμαιρας. Αυτό το βιβλίο, στα καλύτερά του: ένας πολύστομος ποιητής με μια άγρια ​​φαντασία. Και, πίσω της, πάντα διαγράφεται: ο κόσμος, που είναι ένας παράγοντας, ποτέ απλώς φόντο ή καμβάς. Ένας κόσμος που τείνει προς την υποβάθμιση, ένας κόσμος που πάντα —ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλο ή ποικίλο είναι το κοπάδι των ομιλητών— θα έχει τον τελευταίο λόγο: «[Ο] χρόνος, ο καιρός διαλύει ό,τι υφαίνουν οι άνθρωποι, τα ζώα».

 

 

 

 

https://www.ndbooks.com/book/chimera/

https://www.lyrikline.org/en/authors/phoebe-giannisi

https://literarytranslators.org

https://pen.org/announcing-the-2025-pen-america-literary-awards-finalists/