«Nurturing Mechanisms: Συνυφάνσεις στις Καμπόνες»

5-19 Σεπτεμβρίου 2026

Ιστορικός Ελαιώνας Καμπόνες, Νάξος

Συμμετέχουν: Φοίβη Γιαννίση, Ειρήνη Γκόνου, Σεβαστιάνα Κωνστάκη, Mariandrie, Κατερίνα Νάκου

Σύλληψη και πρωτοβουλία έκθεσης: Μαρία Πολυκρέτη

Επιμέλεια έκθεσης: Σεβαστιάνα Κωνστάκη

Διοργάνωση: Πολυκρίτη - Νάξος

Ηχητικό αρχείο
Φωνές: Φοίβη Γιαννίση, Ισαβέλλα Μαρτζοπούλου
Sound editing: Δημήτρης Αντωνακάκης Γιαννίσης.

 Φωτογραφίες: Χριστίνα Καλλιγιάννη/Christina Kalligianni.

Εγκατάσταση, 

Κόκκινο νήμα, πέτρες, ηχητικό αρχείο και περφόρμανς.
Φοίβη Γιαννίση

Στο έργο Τέμενος, οι ελιές αντιμετωπίζονται ως ομόλογες των ανθρώπινων
σωμάτων και ο αγρός όπου είναι φυτεμένες ως ιερός χώρος που σχετίζεται με
την αύξηση, την ανάπτυξη και την καλλιέργεια των νέων μελών της κοινότητας.
Όπως κάθε Τέμενος τέμνεται από το υπόλοιπο έδαφος και είναι ιερό, έτσι και
ένας αρχαίος ελαιώνας, ή ένα κομμάτι του, αυτό που στο συγκεκριμένο έργο
περισχοινίζεται με κόκκινο νήμα.
Την πράξη της τομής ακολουθεί μία περφόρμανς από το παριστάμενο κοινό:
ακούγεται ένα ηχητικό αρχείο που περιέχει μία σειρά σωματικών εντολών σε
συνδυασμό με την ανάγνωση λεξικολογικών ορισμών, ποίησης και του όρκου
των Αθηναίων εφήβων. Στόχος η συναισθητική σωματική αντίληψη του δέντρου
μαζί με την συμβολική κατανόηση του ρόλου της ελιάς στο ευρύτερο πολιτισμικό
χώρο της Μεσογείου.
Σύμφωνα με τον Marcel Detienne (Ένας Έφηβος, Μία Ελιά, 1970) το δέντρο της
ελιάς συμβολίζει το πέρασμα από την άγρια φύση στην οργανωμένη πολιτική
κοινωνία. Κατά την αναγόρευσή τους σε οπλίτες στην αρχαία Αθήνα, οι νέοι
ορκίζονται στα σύνορα της πατρίδας, στο σιτάρι, το κριθάρι, τις ελιές και τις
συκιές, ταυτίζοντας την πολιτική γη με την καλλιεργημένη γη. Στην αρχαία Δρήρο,
η μύηση των εφήβων ολοκληρωνόταν με την υποχρεωτική φύτευση μιας ελιάς. Η
πράξη αυτή δεν είχε οικονομικό χαρακτήρα, αλλά συμβόλιζε την πλήρη
ενσωμάτωση του νέου πολίτη-οπλίτη στον πολιτικό και καλλιεργημένο χώρο της
πόλης.

Η ελιά αποτελεί το θεμέλιο μοντέλο της αρχαίας ελληνικής πόλης. Μέσω αυτής,
κάθε πολίτης ριζώνει βαθιά στην πολιτική γη, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως
τροφός (απολαμβάνοντας τους καρπούς της) και ως προστάτης (κρατώντας το
δόρυ απέναντι στους εχθρούς).
Όπως στη Νάξο και όλο τον ελληνικό χώρο έτσι και στην Παλαιστίνη η
καλλιέργεια της ελιάς είναι επίσης μακραίωνη και άκρως σημαντική για την
επιβίωση. Στην πρόσφατη γενοκτονία που ακόμα συνεχίζεται, η καταστροφή των
ελιών διαβάζεται ως βανδαλισμός και πράξη ακραίας βίας και καταστροφής
παρόμοια με τη βία του φόνου των παιδιών.
Όπως οι φόνοι παιδιών στοχεύουν στην ολοκληρωτική εξολόθρευση των
Παλαιστινίων, έτσι και η καταστροφή εκατοντάδων χιλιάδων ελαιοδέντρων
αφαιρεί από τον πληθυσμό ένα εντελώς βασικό μέρος της διατροφής του, ένα
μέρος της ιστορίας του, αλλά μαζί και ένα πολιτισμικό του σύμβολο.